در گفتگو‌با محمد‌خوش‌اندام و معاون‌امور‌ بانوان‌ اداره‌ کل‌ ورزش ‌و‌ جوانان ‌استان مطرح شد؛‌

حضوربانوان‌در‌گود زورخانه‌ها

رسول صفری

از دیر‌باز داشتن خصوصیات جنگاوری و پهلوانی برای ایرانیان اهمیتی بسیار داشته است که اوج رواج این فرهنگ در سلسله اشکانی نمود پیدا می‌کند ولی این بدین معنا نیست که در دوره‌های قبلی کم‌اهمیت بوده است. نکته دوم وجود زنانی با خصوصیات پهلوانی و جنگاوری در تاریخ باستان ایران است. برای نمونه می‌توان آرتمیس بانوی دریا سالار ایرانی را نام برد وی هم عصر خشایارشاه بود و فرمانده نیروی د‌ریای امپراطوری عظیم همخامنشی کسی که نقشی فعال در شکست دادن یونانیان ایفا کرد. همچنین می‌توان به وجود بانوان پهلون در شاهنامه فردوسی تاریخ اساطیری اشاره کرد در کتاب ارزشمند ادب پهلوانی آمده است »پیش از این اشاره کردیم که سنت پهلوانی اسم و رسم خود را از عهد پارتی (اشکانیان) می‌گیرد. سنتی که ترکیب و تلفیقی از سلحشوری و جوانمردی است و از دیر‌زمان هم نزد عوام و هم نزد خواص محبوب بوده است و آینه تمام نمای آن قصص پهلوانی و اسطوره‌ای ماست که آن را حماسه ملی می‌خوانیم و این عهد‌، روزگار رواج این قصص و دوره تثبیت و تدوین آن است. میان این سنت و آیین زروان و بزرگداشت مهر و ناهید مشابهت و تناسب بسیار است اگر برای نمونه به داستان‌های رستم مراجعه کنیم، می‌توانیم در آن چهره‌های پهلوانانه‌ای بیابیم از زنان چون گرد آفرید و رودابه و تهمینه که هر‌کدام به اعتبار صفتی از صفات جنگاورانه و گستاخی‌های خاص دارای تشخصند و نشان از فرهنگ و تربیتی دیگر‌سان دارند.‌« با گذشت زمان و تغییرات خاص فرهنگ حرکات شمیر، گزر، کمان، سپر و جنگاوری به‌صورت نمادین درآمدند و زورخانه‌ها خاص آن فرهنگ شد اما همه‌چیز با مقداری تغییر در بطن ورزش باستانی قرار گرفتند نبردهای تن به تن در میدان‌ها به کشتی گرفتن در گود زورخانه‌ها، شمشیر،کمان و‌… به میل،کباده و… تغییر یافتند هر چند که برخی دیدگاه‌ها این تغییرات را مصلحت مردم جنگاور شکست‌خورده در مقابل فاتحانی می‌دانند که اجازه داشتن سلاح و تمرینات جنگی را از آنان سلب کرده بودند اما به هر روی نقش بانوان جنگاور و کُرد در این جابجایی به کل فراموش شد. این روند تا به امروز هم ادامه دارد. حالا که ورزش آیینی و پهلوانی باستانی ایران، جهانی شده و دارای فدراسیون جهانی است. این جدایی عدم حضور فعال بانوان در این ورزش بهانه‌ای شد تا نشستی را با حضور رئیس هیئت باستانی استان کرمانشاه جناب سرهنگ خوش‌اندام و سرکار خانم یوسفی معاونت امور بانوان اداره‌کل ورزش و جوانان استان ترتیب دهیم در ادامه شرح این نشست را می‌خوانید.
***
سرکار خانم یوسفی، قبل از طرح موضوع حضور بانوان در ورزش باستانی شما تا چه حد با این ورزش آشنایی دارید؟
من فرزند یکی از پهلوانان و پیشکسوتان ورزش باستانی هستم و به‌واسطه پدر با این ورزش آشنا هستم. گاهی هم در منزل مبادرت به ورزش باستانی می‌کنم.

‌با توجه به شناخت شما از این ورزش چه تاثیری می‌تواند بر جامعه هدف مورد نظر‌، یعنی بانوان داشته باشد؟
اولین نمود ورزش، سلامتی جسم است. با این ورزش می‌توانیم مادرانی را تربیت کنیم که در دامان آنها پوریای ولی‌ها و تختی‌های دیگر پرورش یابند.

چگونه به این فکر افتادید که این پیشنهاد را مطرح کنید؟
همیشه بر این عقیده بوده‌ام که چرا ما وارد‌کننده ورزش‌های غربی باشیم ورزش‌هایی که با فرهنگ و تعالیم ما سنخیتی ندارد. چرا ما ورزش باستانی را به مردم جهان عرضه نکنیم. ورزشی که مهمترین رکن آن پاسداشت اخلاقیات است. با حجاب بانوان در این رشته می‌توانیم فرهنگمان را به جهانیان عرضه کنیم و البته ورای این‌ها نگرانی‌هایی هم وجود دارد.

چه نگرانی‌هایی می‌تواند ورزش کردن بانوان در زورخانه به‌دنبال داشته باشد؟
ببینید این ورزش تنها ورزش ایرانی است که توسط کشور ما تشکیل شده و دارای فدراسیون جهانی می‌باشد. در تمام دنیا هم‌راستای فعالیت مردان در یک رشته‌ی ورزش زنان هم فعالیت دارند. اما ورزش باستانی را فقط برای مردان پیش‌بینی کرده‌اند و خبرهایی وجود دارد که فدراسیون اروپایی ورزش باستانی در حال بسترسازی ورود بانوان به این ورزش است و چون ما به‌عنوان‌ موسس این رشته ورزشی برنامه‌ای برای چگونگی پوشش بانوان نداشته‌ایم در صورت رسمی‌شدن حضور بانوان در فدراسیون‌های سایر قاره‌ها ما هم یا باید از آنها در طرح پوشش‌ها پیروی کنیم یا اینکه دستمان از ورزش آبا و اجدادیمان کوتاه شود. آن‌وقت ما باید با سایر کشورها و نهادهای نظارتی ورزشی رایزنی کنیم که بانوان‌مان را با شرایط دشوار در این ورزش وارد کنیم.

با توجه به این مسائل که گفتید آیا اقداماتی‌ انجام داده‌اید؟
خیر! بنده‌ این پیشنهاد را به سرهنگ خوش‌اندام ریاست هیئت ورزش باستانی استان ارائه داده‌ام و ایشان نیز مشتاق به شکل گرفتن این اقدام بودند و این اولین کار رسانه‌ای در این زمینه است. اما در صورت موافقت‌ها ما می‌توانیم به‌عنوان اولین استان به‌صورت پایلوت این کار را انجام دهیم که حتمن نتیجه‌ای خوب را به‌همراه خواهد داشت.

جناب آقای خوش‌اندام شما نظرتان را در مورد این پیشنهاد بفرمایید؟
اول باید تشکر کنم از هفته‌نامه نقدحال که همیشه به ورزش استان و به‌خصوص ورزش باستانی توجه ویژه‌ای دارند و تمام رویدادهای این ورزش در سطح استان را پوشش می‌دهند.‌ به شخصه با این پیشنهاد موافقم چرا که در دوران ریاست سردار صفارزاده بر فدراسیون ورزش باستانی فرم‌های نظرسنجی برای هیئت‌های استان‌ها در مورد حضور بانوان در ورزش باستانی فرستادند که بنده در آن زمان موافقتم را اعلام کردم.

شما به‌عنوان ریاست هیئت باستانی استان کرمانشاه آیا مانعی عرفی را در حضور بانوان به‌عنوان ورزشکار باستانی می‌بینید؟
صراحتن می‌گویم بیش از ۱۲۰ سال است که خانواده خوش‌اندام افتخار خدمت به این ورزش را در شهر کرمانشاه داشته است نه دیده و نه شنیده‌ام مکتوبی در مورد جلوگیری از حضور بانوان در این ورزش باشد. این هم یکی‌‌دیگراز سنت‌های اشتباه است که باید منسوخ شود. در دوران کودکی‌، ما را به داخل زورخانه راه نمی‌دادند چرا چون ما خرد‌سال بودیم و سنت بر این بود که این ورزش فقط مخصوص بزرگسالان است. در همین راستا سنتی وجود داشت به نام شانه گردان یعنی هر کس بر عارض موی ندارد باید به‌داخل گود و محوطه ورزش حتی برای نگاه کردن هم نیاید ولی امروز می‌‌بینید که ما در کنار پهلوانان ۸۰ ساله پهلوانک‌های هفت- هشت ساله را می‌بینیم.

چه حساسیتی در این امر می‌بینید؟
اگر از جنبه‌های ورزشی و سلامتی قشر عظیمی از جامعه موقتن صرف‌نظر کنیم کاملن با سخن خانم یوسفی موافقم. اولین قدم‌ها را اروپایی‌ها برداشته‌اند و اگر این کار یعنی ورود خانم‌ها به گود زورخانه‌ها به وسیله‌ آنان انجام بگیرد، نمی‌توانیم در پوشش آنها دخالت کنیم و به‌نوعی ما پیرو پوشش آنها می‌شویم.

به‌طور واضح شما چه اقدام یا اقداماتی را در شناساندن این ورزش به بانوان انجام داده‌اید؟
ما به‌عنوان اولین قدم در مسابقات کشوری نونهالان که در کرمانشاه برگزار شد به‌طور رسمی از خانواده‌های اعضای تیم‌های شرکت‌کننده خواستیم تا در مسابقات برای تشویق فرزندانشان حضور داشته باشند و ما هزینه‌های خورد و خوراک و مکان این عزیزان را تقبل کردیم. البته اقدام ما برای آشنایی بانوان با این ورزش به‌حضور این عزیزان در مسابقات ختم نمی‌شود با همکاری شهرداری زورخانه‌ای رو‌باز را در محوطه تاق‌بستان احداث کردیم تا علاقه‌مندان فارغ از جنیست زن و مرد به تماشای ورزش باستانی در یک محیط باز بپردازند و این عمل خود باعث علاقه‌مندی خانواده‌ها می‌شود.

صفت پهلوانی بیشتر با صفت‌های مردانه عجین شده است آیا به نظر شما چنین نیست؟
خیر پهلوانی به زور بازو نیست به مرام و معرفت است. مادری که دست کودک خود را می‌گیرد و او را نزد پهلوان »صفر کرمانشاهی« می‌برد و از او خواهش می‌کند که پسرش را تعلیم دهد آیا کم پهلوانی است. (شرح حال گلزاده مادر حسین گلزار پهلوان نامی کرمانشاه) پهلوانان نستوه شاهنامه شیرزنانی مانند گردآفرید که شرح حالشان را در پهلوانی بارها ذکر کرده‌اند یا یک زن گیلان غربی که در جریان هجوم ناجوانمردانه صدام به ایران با دست خالی چند بعثی را به اسارت در می‌آورد.

جناب آقای خوش‌اندام امکانات سخت‌افزاری از قبیل محل ورزش و ادوات ورزشی هم اگر فراهم باشد چگونه می‌توانید مرشد و مربی برای بانوان فراهم کنید؟
ما در مرحله اول می‌توانیم از توان خانواده‌های با سابقه در این امر و از بانوان این خانواده‌ها استفاده کنیم و کم‌کم به جمعیت آنها بیفزایم برای نمونه دختر خودم هم معلم ورزش است و هم مربی کاراته و هم آشنا به ورزش باستانی برای این امر و توسعه هم می‌توانیم کلاس‌های توجیهی نظری را با حضور مرشدان برای آشنای بانوان با چند و چون این ورزش برگزار کنیم.

به‌عنوان سئوال آخر سرکار خانم یوسفی تا چه اندازه اداره ورزش و جوانان می‌تواند حامی این اقدام فاخر باشد؟
من همین‌جا قول می‌دهم اگر حمایت‌ها صورت گیرد این اداره کل و به‌طور اخص معاونت بانوان از تمام توان و امکانات خود برای پیشبرد این هدف استفاده خواهد کرد.
***

در کلام آخر می‌توان اینچنین از گفتگو استنباط کرد که هم اداره کل ورزش و جوانان و هم هیئت باستانی استان کرمانشاه میل به انجام این کار دارند که باید توسط بزرگان این سامان حمایت شوند. می‌‌توان گفت یکی از این بزرگواران امام جمعه محترم کرمانشاه و نماینده ولی‌فقیه در استان است که با حمایت معنوی خود استارت آغاز این کار با شکوه را بزنند.
***

منبع

۱۳۹۹/۲/۱۷ ۱۹:۲۴:۵۰

ثبت ديدگاه